Światło na Wschodzie

null

W ramach zbliżającego się jubileuszu 1050 lat chrześcijaństwa w Polsce Fundacja „LUX IN ORIENTE - LUX EX ORIENTE” przygotowuje unikatową wystawę w Muzeum Narodowym, w Poznaniu. Po raz pierwszy, w naszej historii, wybrane skarby ze zbiorów watykańskich i niewystawiane dotychczas polskie dzieła sztuki zostaną pokazane szerokiej publiczności.

Frapujący jest już sam tytuł ekspozycji: „Lux in Oriente“ – „Światło na Wschodzie“. Chrześcijaństwo dotarło do księstwa Polan przez Czechy. Polska weszła wtedy do najbardziej ekskluzywnej grupy państw Europy – krajów, w których dominująca stała się wiara w jednego Boga i przestała być określana mianem barbarzyńskiego. Przez wiele lat byla zresztą przyczółkiem chrześcijaństwa na Wschodzie, czego dowody dali hetmani i królowie w walkach, w obronie wiary przed najazdami tureckimi. Dla Stolicy Apostolskiej Polska była synonimem bastionu religii na Wschodzie Europy. To nie był przypadek, że nuncjusz apostolski w naszym kraju miał w swojej jurysdykcji tereny od koła podbiegunowego na północy (Skandynawia) po Półwysep Krymski na południu i tereny Rosji aż po Kamczatkę na wschodzie.

Zamierzeniem kuratora wystawy - księdza doktora Marka A. Rostkowskiego, dyrektora Biblioteki Papieskiego Uniwersytetu Urbanianum i Papieskiej Biblioteki Misyjnej jest to, aby wzajemne kontakty Polski ze Stolicą Apostolską były ukazane poprzez określone postaci, które żyły w konkretnej rzeczywistości historycznej i wycisnęły silne znamię na naszej historii. Wystawa obejmie w jednej części eksponaty pochodzące ze zbiorów Watykanu (Biblioteka Apostolska Watykańska, Fabryka św. Piotra, Zakrystia Papieska, Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Muzeum i Archiwum Kongregacji Ewangelizacji Narodów, dawne „de Propaganda Fide”, Tajne Archiwum Watykańskie, Papieska Biblioteka Misyjna, Muzea Watykańskie, Muzeum Kapituły Bazyliki Matki Bożej Większej, Muzeum Bazyliki Św. Pawła za Murami). Większość nie była wystawiana nigdy poza terenem Państwa Watykańskiego i po raz pierwszy wyjedzie poza Spiżową Bramę. Osobną kolekcją są polonica pochodzące z jednego, z najbogatszych na świecie archiwum generalnego jezuitów. Druga część będzie pochodzić ze zbiorów polskich diecezji (muzea i archiwa), jak również z najważniejszych kolekcji państwowych (Biblioteka Narodowa, Zamek Królewski w Warszawie, Państwowe Zbiory na Wawelu, Ossolineum).

null

Proponowany wybór trzech miast - Poznania, Wrocławia i Warszawy - związanych w szczególny sposób z historią Polski nie jest przypadkowy. Poznań to stolica pierwszego biskupstwa na ziemiach polskich i przez pierwsze lata historii Polski faktyczna stolica kraju. Geograficzna bliskość pierwszej stolicy Polski, Gniezna, przemawia również za wyborem tego miejsca. Muzeum Narodowe w Poznaniu oferuje powierzchnie godne tej ekspozycji; w samym centrum miasta, umieszczone blisko Starego Rynku. W pobliżu znajduje się też wspaniała Aula w Collegium Minus, gdzie można będzie zorganizować sesję naukową towarzyszącą rozpoczęciu wystawy. Będzie się ona składać z pięciu części, ukazujących niejako na dwóch płaszczyznach chronologicznych wydarzenia łączące nasz kraj ze Stolicą Apostolską. Będzie to: Polska Piastów, Polska Jagiellonów, Rzeczpospolita Obojga Narodów, W niewoli XIX wieku i Wiek XX – wiek krwi i chwały.

Jak mówi kurator, ksiądz Marek Rostkowski, dla Poznania będzie to jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych. Przy okazji – tak duży pokaz stanowi nie lada wyzwanie dla organizatorów. Skarby Watykanu będą transportowane sześcioma samolotami. Taka ilość bezcennych przedmiotów pochodzących ze zbiorów Stolicy Apostolskiej była pokazywana dotychczas jedynie w USA i Brazylii, w trakcie pięciu edycji ekspozycji „Vatican Splendors”.

Wśród najciekawszych przedmiotów pokazywanych podczas wystawy bedą m.in. Legendarium Andegaweńskie, Kielich Świętego Wojciecha, Relikwiarz Krwi Św. Jana Pawła II, pierscień papieża Leona XIII czy Tiara Piusa VII, gdzie pod krzyżem znajduje się jeden z największych na świecie szafirów - według tradycji należący do Karola Wielkiego.

Bohumír Vosáhlo

Fot: Fundacja „LUX IN ORIENTE - LUX EX ORIENTE”